10 yıllık yasak sona erdi: Savaş sonrası amonyum nitrat gübre müsaadesi

Tarım ve Orman Bakanlığı, bölgedeki jeopolitik gelişmeler nedeniyle gübre tedarikine yönelik yeni önlemleri devreye alırken, 81 vilayet valiliğine gönderilen genelgeyle 2016’dan beri yasak olan amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanılmasının önünü açtı.

Bakanlıktan edinilen bilgiye nazaran, Hürmüz Boğazı, dünyada petrolün yüzde 20’sinin, üre gübresinin yüzde 25-35’inin, amonyağın yüzde 25-30’unun ve fosfatlı gübrenin değerli kısmının geçtiği kritik değere sahip bir koridor durumunda.

Bu bölgenin güvenliği, gübre ve gübre ham unsurlarının büyük oranda bölge ülkelerinden temin edilmesi nedeniyle ziraî üretimin sürdürülebilirliği açısından değer taşıyor.

Bu kapsamda, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik taarruzlarının başladığı birinci andan itibaren Türkiye, gerek besin arz güvenliğinin sağlanması gerekse ziraî üretimin aksamaması için her türlü önlemi aldı.

GÜBRE STOKLARI KÂFİ DÜZEYE ULAŞTIRILDI

Bu kapsamda Bakanlıkça, savaş riskinin ortaya çıktığı birinci andan itibaren kesimle koordineli biçimde çalışmalar yürütüldü. Türkiye’de ziraî üretimde ve endüstride kullanılmak üzere özel bölüm tarafından gübre ve gübre ham unsuru tedarikleri yapıldı. Bu sayede üreticilerin bu periyotta gereksinim duyacağı gübre stokları kâfi düzeye ulaştırıldı.

Ancak Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinde yaşanan belirsizlik nedeniyle tüm dünyada gübre fiyatları artmaya başladı.

Güzlük ekilişler için üst gübre, yazlık ekilişleri için de taban gübresinin ağır kullanıldığı ilkbahar periyodunda bu eserdeki fiyat artışının denetim edilmesi ve çiftçilerin gübreye erişimini sağlamak gayesiyle yeni tedbirlerin devreye alınmasına devam ediliyor.

Bu kapsamda, alternatif ülkelerden birinci etapta uygun fiyata üre gübresi temin edilmesi gayesiyle yüzde 6,5 olan gümrük vergisi sıfıra indirildi.

Üreticilerin gübreye erişimini sağlamak emeliyle amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak, bu eserlerin yurt içinde kullanılması için önlemler alındı.

Gübre ve gübre ham hususlarını alternatif pazarlardan temin etmek emeliyle bu eserlerin ağır olduğu ülkelerle görüşmeler de sürdürülüyor.

TARIMSAL ÜRETİMDE YİNE KULLANILMASINA İZİN

Bakanlıkça 81 vilayet valiliğine gönderilen genelgeyle, amonyum nitrat gübresinin tarımda yine kullanılmasına müsaade verildi.

Bu kararla, kurulu yerli üretim kapasitesini kullanmak ve üreticilerin daha uygun fiyatla gübreye ulaşabilmesini temin etmek maksadıyla bilhassa kuru tarım kaidelerine uygun, bitkinin kısa ve uzun vadede azot muhtaçlığını karşılayan, 2016’dan beri tarımda kullanımı yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin önü açıldı.

Nitratlı gübrelerin (yüzde 33 amonyum nitrat, yüzde 26 kalsiyum amonyum nitrat, potasyum nitrat ve sodyum nitrat) el imali patlayıcı imalinde kullanımının engellenmesi hedefiyle 8 Haziran 2016 tarihinde satış ve sevkiyatları durdurulmuştu.

SATIŞ VE SEVKİYATI 30 MAYIS’A KADAR YAPILACAK

Genelgeye nazaran, amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyatı 30 Mayıs’a kadar yapılacak.

Gübre üreticisi ve ithalatçı firmalarca dağıtıcılara yapılacak sevkler, Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden gerçekleştirilecek. Gübre dağıtıcıları, sevklerin stok kabulünü yapmadan çiftçiye satışı tamamlayamayacak.

Çiftçi hak edişleri, Çiftçi Kayıt Sistemi’nde (ÇKS) yer alan arazi büyüklüğü ve eser deseni dikkate alınarak GTS üzerinden yapılacak. Dağıtıcılarca amonyum nitrat gübresinin stok çıkışı, satış esnasında gerçekleştirilecek.

ÇKS kaydı ve GTS hak edişi olmayan çiftçilere, muhakkak amonyum nitrat gübresi satışı yapılmayacak.

İl ve ilçe el üretimi patlayıcı kurullarınca gübre dağıtıcılarının rutin kontrolleri yapılarak aksi davrananlar hakkında Nitrat Azotu İçeren Kimyevi Gübrelerin Satışı, Nakli ve Stok Bildiriminin Denetimine Dair Bildiri kapsamında Cumhuriyet savcılıklarına hata duyurusunda bulunulacak.