İstanbul Sözleşmesi’nin cumhurbaşkanı kararıyla feshedilmesinin üzerinden 5 yıl geçti: ‘İktidar bayan odaklı değil, aile odaklı’

Türkiye, “İstanbul Sözleşmesi” ismiyle anılan “Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Gayrete Ait Avrupa Kurulu Sözleşmesi”ni 20 Mart 2021’de cumhurbaşkanı kararnamesiyle iptal etti. Bu müddette, Bayan Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun datalarına nazaran en az 1583 bayan öldürüldü, 1259 bayan ise kuşkulu halde meyyit bulundu. Şiddet her geçen gün artarken bayanlar kontrata dönülmesi konusunda davette bulunarak “Sözleşmeden vazgeçmiyoruz” iletisi veriyor. Cumhuriyet mukavelenin değerine ait avukat Birsen Baş Topaloğlu ile konuştu.

KADIN DEĞİL AİLE ODAKLI

“Sözleşmeden çıkıldıktan sonra da şiddetle gayrette mevcut iktidarın hala faal bir siyaset izlemediğini görüyoruz” diyen Topaloğlu, “Mevcut iktidar bayan odaklı değil daha çok aile odaklı siyaset izlemekte. Aktif bir bayana yönelik şiddetle uğraş olmadığı için bayan cinayetleri de durmamış ve bayana şiddet artarak devam etmiştir. Anıt Sayaç datalarına nazaran 2025 yılında 457 bayan öldürüldü. Bayan cinayetleri artık daha yırtıcı işlenmekte, canavarca hisle yahut acı çektirerek öldürme biçiminde gerçekleşen cinayetler basında da yer almaktadır” dedi.

Sözleşmenin değerine değinen Topaloğlu, “Sözleşmenin temel emeli, bayanları her türlü şiddetten korumak, toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etmek ve şiddet hareketlerini ortadan kaldırmaktır. İstanbul Kontratı, devletlere ‘şiddet olmadan evvel maniyle, şayet olmuşsa mağduru koru, faili kesinlikle cezalandır ve tüm bunları yaparken kalıcı bir sistem kur’ diyen milletlerarası bir yol haritasıdır. Kontrat iptal edilince, 6284 yalnızca bir ‘kolluk ve adliye’ problemine indirgenmiş, şiddeti kaynağında kurutmayı hedefleyen o önleyici ideolojinin zayıflamasına neden olmuştur” tabirlerini kullandı.

”EŞİTLİĞE GİDEN YOLUN BAŞLANGICI”

Türkiye Bayan Dernekleri Federasyonu tarafından yapılan açıklamada, “Bizler ‘İstanbul Mukavelesi yaşatır’ derken bir sloganın ötesinde, ömür hakkını savunan bir gerçeği tabir ediyoruz. Zira bu kontrat, şiddeti önlemeyi merkeze alan yaklaşımıyla bayanların hayatta kalmasını sağlayan bir çerçeve sunmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliği ise kimi çevrelerin tez ettiği üzere bir tehdit ya da ‘korkunç bir politik uygulama’ değil, tersine eşitliğe giden yolun başlangıcıdır. Bu kavram, bayan erkek eşitliğinin sağlandığı, şiddetin meşrulaştırılmadığı, ayrımcılığın ortadan kaldırıldığı bir toplumun temelini oluşturur” dendi.