‘Daha evvel hiç görülmemiş sıcaklıklar geliyor!’ Uzmanlardan kritik orman yangını ve ölümcül nem uyarısı

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Siyasetleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz ve Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Lideri ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Üyesi Profesör Doktor Ali Kavgacı, 2026 yaz aylarında sıcaklığa ve orman yangınlarına karşı ihtarlarda bulundu. Boğaziçi Üniversitesi İklimBU Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, “Orman yangını insan sebebiyle çıkar. Bizim ‘bir şey olmaz ağabeyciliğimiz’ orman yangınlarının en değerli sebebi. Ormanlar olmadığı vakit hayat ve yağmur yok. O nedenle gözümüz üzere korumak zorundayız. Halkın bu yangınlara karşı nasıl davranılması gerektiği, neler yapılması gerektiği konusunda bilinçlenmesi gerekiyor. Yardım gelene, itfaiye yetişene kadar insanların da ellerinden geleni yapabilmeleri ve oradaki yangın söndürmeye çalışanlara takviye olmaları gerekiyor. Bilhassa büyük orman yangın tehlikesi olduğu bölgelerde vatandaşları çok âlâ eğitmemiz gerekiyor. Zelzelede olduğu üzere yangınlar için de afet gönüllülerini bir ortaya getirip müdahale edilebilecek düzey olunmalı” dedi.

‘HEM SICAKLIK HEM DE NEM YÜKSEK OLDUĞU VAKİTLER ÖLÜMCÜL SONUÇLARA YOL AÇABİLİR’

Bu sene bilhassa temmuz ayı sonundan sonra şimdiye kadar hiç görülmeyen sıcaklıklarının görülme ihtimalinin çok yüksek olduğunu belirten Prof. Dr. Kurnaz, “Yüksek sıcaklıkları bir hafta boyunca her gün yaşıyor olabiliriz. Temel tehlikeli olan şey sıcaklık değil, sıcaklıkla birleşen nemdir. Hem sıcaklık hem nem yüksek olduğu vakitlerde bilhassa yaşlılar için ölümcül sonuçlara yol açabilir. Dünyanın en gelişmiş ülkelerinden bir tanesi olan Fransa’nın başşehrinde 2003 yılında, 2 haftada 17 bin kişi öldü. Emsal bir durum her vakit burada da olabilir. Buna hazırlıklı olmamız gerekiyor. Orman yangınlarını biraz da yağışla düşünmek gerekiyor. Fakat, sakin yağıp yeri ıslatan yağışların azalacağını düşünüyoruz. Lakin ona karşılık da bardaktan boşanırcasına yağıp sel basıp 5 dakika sonra da hiçbir şey olmamış üzere sıcak havaya gideceğimiz yağmurlar olacak. Bunlar da orman yangınlarına karşı çok büyük bir yarar sağlamıyorlar. O nedenle hem bizim dikkatsizliğimiz hem de bu yağış rejimindeki hafif kayma önemli orman yangınlarına yol açacaktır” diye konuştu.

‘DEĞİŞMİŞ BİR YANGIN REJİMİ İÇİNDEYİZ’

Ege’de Akdeniz iklimi olması nedeniyle yangın için kolay bir ekosistem olduğunu belirten Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Lideri ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Üyesi Profesör Doktor Ali Kavgacı da “Dünyada 400 milyon yıldır yangın yaşanıyor ve bu nedenle ekosistem yanmayı öğrenmiş durumda. Hasebiyle bir doğal yangın rejimi var. Fakat insanın tabiata girmesiyle, dış faktör olarak bu doğal yangın rejimlerini değiştirdi. Şu anda biz değişmiş bir yangın rejimi içindeyiz. Münasebetiyle geçmişe oranla orman yangınlarını daha ağır konuşuyoruz, daha ağır görüyoruz. Geçmişte İzmir için yangınları temmuzun sonunda ağustosun başında konuşuyorduk. Lakin artık hazirandan kasım ayına kadar büyük yangın konuşuyoruz. Evvelden 100-200 hektar orman yangınlarına büyük yangınlar derken artık bin hektar üzerindeki yangınları çok olağanmış üzere konuşmaya başladık. Türkiye’de 2025 yılında orman yangınları 5 bini aştı” dedi.

‘BÜYÜK ORMAN YANGINLARINI SÖNDÜRMEK ATMOSFERİN YARDIM ETMESİ LAZIM’

Hava sıcaklıklarının artmasıyla ormanların kolay nem kaybettiğini ve yanıcı hususa dönüştüğünü söyleyen Prof. Dr. Kavgacı, şunları söyledi:

“Bu orman yangınlarının kurutucu rüzgarların çok olduğu ve uzun günler devam ettiği ortamlarda daha süratli büyümesine neden oluyor. Bu türlü bir ortamda büyük orman yangınlarını söndürmek o denli çok kolay da değil. Bunun için atmosferin yardım etmesi lazım ve hava sıcaklığının düşmesi, nem ölçüsünün yükselmesi ve rüzgarın durması gerekiyor. İzmir’de bilhassa son 10 yılda ormana hakikat yerleşimler çok büyüdüğü ve nüfusun yangın deneyimi de olmadığı için yangın yönetmeyi bilmiyorlar. Kırı bilmeyen kentlinin kırdaki hayat uğraşı üzere bir durum olduğu için çok kolay yangın çıkabiliyor. Yaşanan yangınları hatırlayın. Spiral kesmekten, kaynak makinesinden çıkıyor. İzmir, Çanakkale, Manisa, Bursa’da kıra yeni yerleşmiş kentlinin orman yangınları farkındalığı ve bu farkındalığın davranışa dönüşmesi noktasında bilinçlenmeye muhtaçlığı var.