‘Obsession’ filmi sosyal medyada tartışma yarattı: Sevgi ne vakit saplantıya dönüşüyor?

Aşk, bağlılık ve kıskançlık… Bağlantıların en güçlü hisleri bazen sağlıklı hudutların aşılmasına sebep olabiliyor. Son periyotta ilgi gören “Obsession“, tam da bu noktaya odaklanarak takıntılı davranışların bireyler ve münasebetler üzerindeki tesirini gözler önüne seriyor. Sinema, sırf bir tansiyon öyküsü sunmakla kalmıyor; birebir vakitte günümüz ilgilerinde sıkça konuşulan denetim etme isteği, daima onay arayışı ve hudut ihlalleri üzere bahisleri da yine gündeme taşıyor.

TAKINTI İLE SEVGİ ARASINDAKİ FARK

Uzmanlara nazaran sağlıklı bir alakada inanç, karşılıklı hürmet ve ferdî alan kıymetli yer tutuyor. Buna rağmen partnerin daima nerede olduğunu öğrenmek istemek, telefonunu denetim etmek, sosyal medya hareketlerini yakından takip etmek ya da hayatının merkezine büsbütün tek bir kişiyi koymak, vakitle sıhhatsiz bir alaka dinamiğine dönüşebiliyor.

MODERN İLİŞKİLERDE NEDEN DAHA FAZLA KONUŞULUYOR?

Sosyal medya ve dijital irtibat araçları, çiftlerin birbirine ulaşmasını kolaylaştırırken birebir vakitte daima takip etme ve denetim etme davranışlarını da görünür hâle getirdi. “Son görülme”, pozisyon paylaşımı ve çevrim içi olma durumu üzere özellikler, birtakım bağlantılarda güvensizlik hissini artırabiliyor.

TAKINTILI DAVRANIŞLARIN BELİRTİLERİ NELER?

İlişki uzmanlarının dikkat çektiği birtakım davranışlar şunlar olabilir:

Partneri daima denetim etme muhtaçlığı hissetmek.

Mesajlara anında yanıt beklemek.

Aşırı kıskançlık göstermek.

Partnerin toplumsal etrafını kısıtlamaya çalışmak.

Sürekli onay ve ilgi beklemek.

Bu davranışların tek başına bir teşhis koydurmadığı, fakat ilgi dinamiklerini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.

FİLM NEDEN BU KADAR KONUŞULUYOR?

Filmin merkezindeki kıssa, birçok izleyicinin kendi bağlantı tecrübelerini de sorgulamasına sebep oldu. “Beni her şeyden çok sevsin”, “Hayatının merkezinde yalnızca ben olayım” ya da “Bensiz memnun olamasın” üzere romantik görünen beklentilerin, vakit zaman sıhhatsiz ilgi dinamiklerine dönüşebileceği tartışılıyor.

Psikologlar ise gerçek hayatta takıntılı bağlılığın her vakit sinemadaki üzere dramatik ya da doğaüstü olaylarla ortaya çıkmadığını vurguluyor. Daima denetim etme isteği, partnerin özel alanına hürmet göstermeme, aşırı kıskançlık ve yoğun onay beklentisi üzere davranışlar, vakitle bağlantıyı yıpratabilen örnekler arasında gösteriliyor.

Bu yönüyle “Obsession”, sadece bir korku filmi olmanın ötesine geçerek çağdaş bağlantılarda sevgi ile saplantı arasındaki hududun nerede başladığına dair izleyiciyi düşünmeye davet ediyor.

TAKINTILI BAĞLILIĞIN PSİKOLOJİDEKİ KARŞILIĞI: LİMERENCE

Filmde işlenen saplantılı bağlılık, psikoloji literatüründe “limerence” olarak isimlendirilen kavramı da tekrar gündeme taşıyor. Bu terim, birinci sefer 1979 yılında psikolog Dorothy Tennov tarafından kaleme alınan Love and Limerence isimli kitapta tanımlandı.

Limerence, bir bireye karşı yoğun romantik ilgi duyulması, o şahısla ilgili fikirlerin zihni daima meşgul etmesi ve karşılık görme isteğinin hayatın merkezine yerleşmesi formunda açıklanıyor. Bu süreçte kişi, karşı tarafın en küçük davranışlarını bile mana yükleyerek yorumlayabiliyor ve duygusal olarak büyük iniş çıkışlar yaşayabiliyor.

Her ne kadar limerence, DSM-5 üzere resmi psikiyatrik teşhis sınıflandırmalarında bağımsız bir ruhsal bozukluk olarak yer almasa da, psikoloji alanında yoğun romantik idealizasyon ve saplantılı bağlanmayı açıklamak için kullanılan bir kavram olarak bedellendiriliyor.