Roma’yı sarsan fillerin ayak izleri bulundu: Hannibal’ın dev ordusuna ilişkin birinci somut delil

Arkeoloji dünyası, Roma Cumhuriyeti’nin temellerini sarsan İkinci Pön Savaşı’na dair ezber bozan bir keşifle çalkalanıyor. İspanya’nın Cordoba kentindeki Colina de los Quemados bölgesinde yürütülen hafriyatlarda, antik metinlerde sıkça bahsedilen lakin bugüne kadar Batı Avrupa topraklarında fizikî varlığına rastlanmayan Kartaca savaş fillerine ilişkin bir ayak bileği kemiği saptandı. M.Ö. 3. yüzyıla tarihlenen bu buluntu, efsanevi kumandan Hannibal’ın İber Yarımadası üzerinden başlattığı büyük yürüyüşün en somut evrakı olarak nitelendiriliyor.

ROMA SAFLARINDA DEHŞET SALAN STRATEJİ: RUHSAL SAVAŞ

Araştırmanın başyazarı ve Madrid Özerk Üniversitesi arkeologlarından Fernando Quesada-Sanz, bu devasa canlıların antik savaş meydanlarındaki rolüne dikkat çekiyor. Savaş fillerinin yalnızca fizikî bir güç değil, birebir vakitte “psikolojik birer silah” olduğunu belirten Quesada-Sanz, fillerin daha evvel bu türlü bir canlıyla karşılaşmamış olan Roma askerleri üzerinde dehşet uyandırdığını tabir ediyor. Süvari birliklerine karşı üstünlük sağlayan ve piyade çizgilerini darmadağın eden bu “canlı tanklar”, birebir vakitte kuşatmalarda düşman tahkimatlarını yarmak için birer öncü kuvvet olarak kullanılıyordu.

SAVAŞ MEYDANINDAN KALMA MÜHİMMATLAR KEŞFİ GÜÇLENDİRİYOR

Keşfi yalnızca bir kemik kesiminden ibaret olmaktan çıkaran asıl öge, bulunduğu bağlam olarak öne çıkıyor. Arkeologlar, fil kemiğinin çabucak yanında antik devir topçu birliklerine ilişkin 12 adet global taş gülle ve çok sayıda ok ucu saptadı. Uzmanlar, bu askeri mühimmatların varlığının, filin bölgedeki varlığının rastlantısal olmadığını ve direkt İkinci Pön Savaşı sırasındaki bir askeri çatışmayla bağlantılı olduğunu savunuyor. Bu durum, antik tarihçilerin Hannibal’ın İtalya seferine çıkmadan evvel İber Yarımadası’nda bıraktığını argüman ettiği 21 filden birine ilişkin olma ihtimalini de kuvvetlendiriyor.

EFSANEDEN GERÇEĞE: BİLİM TARİHİN BOŞLUKLARINI DOLDURUYOR

Hannibal’ın 37 fil ile Alpler’i aşma kıssası binlerce yıldır insanların hayal gücünü süsleyen bir efsane olarak anlatılıyordu. Cardiff Üniversitesi’nden antik tarih uzmanı Konuta MacDonald, arkeolojik kayıtların tarihi anlatıları doğrulamadaki değerine değinerek, “Bu küçük kemik kesimi, bizi antik dünyanın en sıra dışı askeri hikayelerinden birine bir adım daha yaklaştırıyor” değerlendirmesinde bulundu. Batı Avrupa topraklarında birinci sefer belgelenen bu fizikî delil, müze depolarında bekleyen eski hafriyat örneklerinin tekrar incelenmesi ve gelecekteki saha çalışmalarında çok daha dikkatli olunması gerektiğine dair bilim dünyasına bir davet niteliği taşıyor.